doe-vakantie in Frankrijk, restauratie van erfgoed in de Cevennes, de molens van la Brouzarède

De molens van la Brouzarède

La Brouzarède is de eigennaam van een bijzondere plaats ongeveer 2 kilometer ten noorden van St Germain de Calberte, daar waar de rivier de Gardon een kleine canyon heeft uitgesleten en het landschap dankzij vele generaties noeste arbeid is vormgegeven.

De twee molens liggen stroomafwaarts van een oude brug, de vroegere verbindingsweg tussen St André de Lancize en St. Germain de Calberte, hartje cevennen.

De nieuwe weg en brug zijn begin deze euw gebouwd en liggen 400 meter stroomopwaarts.

De molens op waterkracht hebben enkele eeuwen gefunktioneerd en waren als één van de laatste van St. Germain nog in gebruik.
Deze molens en het aangelegde geheel van waterreservoir , waterkanaal, geplaveide weg, pad, brug, terrassen en trapjes tot in het water zijn een typerend onderdeel van de leisteen architectuur.
Beide molens hadden twee raden en twee stenen, waarvan er slechts één per keer in werking werd gezet.

De hierboven-afgebeelde molen beschikt over nog een bovenverdieping om graan, olijven of noten op te slaan, maar ook als verblijfplaats voor de molenaar als hij 'snachts moest werken.
Hoewel het dak er nog op zit heeft deze molen waarschijnlijk deze eeuw niet meer gefunctioneerd. Het deels ingestorte gewelf tussen de kelder en de eerste verdieping is gerestaureerd.
De oppervlakte van deze en veel andere verlaten soortgenoten is ongeveer 20 vierkante meter.

De andere molen, momenteel nog zonder dak is een recentere concstructie en nog in gebruik geweest rond negentien-twintig voor het vermalen van gedroogde kastanjes.

Deze werden vermengd met cacao , het mengsel was destijds erg populair als ontbijt.

Het water-aangedreven horizontale wiel in de kelder dreef de molensteen in de verdieping daarboven aan (zie foto rechts)

De molenstenen zijn nog aanwezig, het reservoir en de toegang tot de raderen is weer open, maar de houten turbines zijn grotendeels vergaan , de overgebleven duigen verraden slechts enkele maten.

Begin 19 e eeuw zijn er ingrijpende veranderingen aangebracht zoals het vervangen van het oude waterresservoir door een grotere.
De oude was te zwak om de onvoorstelbare watermassa na heftige regenval aan te kunnen . In de Cevennen kan 30 centimeeter water vallen in 24 uur !

Verder zijn er nog de resten van een derde nog oudere molen te onderscheiden en een aantal mysterieuze uit de rots gehakte gaten loodrecht op de rivier, eventueel voor een tijdelijke stuwdam waarvan het nut onbekend is.

300 meter stroomopwaarts ligt een kleine stuwdam die de watertoevoer tot het uit de rots gehakte waterkanaal mogelijk maakte.
Deze zogeheten béal is 60 cm breed en 30 a 40 cm diep, hij loopt in het reservoir maar ook twee kilometer verder naar een verlaten schapenstal.

Met een vol waterreservoir kon de molen ruim een uur draaien en zo ongeveer een zak meel maken. De 'kraan' bestaande uit een leisteen opende een gat van 15 bij 15 cm die een straal op het rad richtte.
Het duurde enkele uren voordat het reservoir weer bijgevuld was.

Sinds een jaar wordt er gewerkt aan het project om de molens toegankelijk, gerestaureerd en draaiend te krijgen. Het geraamde plan in co-operatie met een gespecialiseerde botanist voor her-introductie van streek-eigen vegetatie op deze bijzonder fraaie plaats gaat nog ongeveer 4 jaar duren.

Een groot gedeelte van het project is afhankelijk van vrijwilligers, zoals het schoonmaken van het waterkanaal het terugbouwen van koud-gestapelde muren enz.

Als u geïnterresseerd bent als vrijwilliger om te verblijvenen in dit mooie stukje cevenols erfgoed en te werken aan dit project neem dan kontakt op met de initiatiefnemer Philip Cockle,
e-mail adres: ptcockle@orange.fr